Soát xét và kiểm toán báo cáo tài chính khác nhau thế nào?

“Soát xét” và “kiểm toán” thường bị dùng lẫn lộn, nhưng đây là hai loại dịch vụ khác nhau, với mức độ đảm bảo và đơn vị cung cấp khác nhau. Chọn sai loại sẽ vừa tốn kém, vừa có thể khiến doanh nghiệp không tuân thủ. Sau đây là điểm khác biệt trên thực tế và cách xác định bạn cần loại nào.

Mức độ đảm bảo khác nhau

• Kiểm toán cung cấp mức đảm bảo hợp lý (cao): kiểm toán viên thu thập bằng chứng đầy đủ và đưa ra ý kiến khẳng định về việc báo cáo tài chính có được trình bày trung thực, hợp lý hay không.
• Soát xét cung cấp mức đảm bảo có giới hạn: chủ yếu dựa trên phân tích và phỏng vấn, và đưa ra kết luận dạng phủ định — rằng không có vấn đề nào khiến người soát xét cho rằng báo cáo tài chính bị sai sót trọng yếu.

Ai bắt buộc phải kiểm toán tại Việt Nam

Theo Luật Kiểm toán độc lập (67/2011/QH12), kiểm toán bắt buộc do một công ty kiểm toán được cấp phép thực hiện áp dụng với một số đối tượng — bao gồm doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp bảo hiểm, và các đơn vị có lợi ích công chúng, công ty niêm yết. Nếu doanh nghiệp của bạn thuộc các nhóm này, soát xét không thay thế được: bạn cần kiểm toán bắt buộc từ đơn vị được cấp phép.

Soát xét phù hợp ở đâu

Với các doanh nghiệp không thuộc diện kiểm toán bắt buộc, soát xét độc lập là cách nhẹ hơn và tiết kiệm hơn để tăng độ tin cậy cho số liệu — phục vụ ngân hàng, nhà đầu tư tiềm năng hoặc kiểm tra kiểm soát nội bộ. Soát xét cũng rất hữu ích như bước chuẩn bị trước kiểm toán: soát xét sổ sách trước kỳ kiểm toán bắt buộc giúp phát hiện sớm vấn đề và làm cho cuộc kiểm toán diễn ra thuận lợi hơn. Clarity Consulting cung cấp dịch vụ soát xét báo cáo tài chính và chuẩn bị trước kiểm toán; với trường hợp bắt buộc kiểm toán theo luật, chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp sẵn sàng cho một đơn vị kiểm toán được cấp phép, thay vì tự thực hiện kiểm toán.