IFRS và VAS: điều gì thực sự thay đổi khi chuyển đổi

Theo Quyết định 345/QĐ-BTC (2020), lộ trình IFRS của Việt Nam có giai đoạn tự nguyện từ 2022 đến 2025 — dành cho công ty mẹ nhà nước, công ty niêm yết, công ty đại chúng quy mô lớn và doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài — và chuyển sang áp dụng bắt buộc với các nhóm thuộc diện sau năm 2025. Bộ Tài chính cũng đang dự thảo thông tư thay thế Thông tư 200 để đồng bộ chế độ kế toán với lộ trình. Với các tập đoàn FDI và doanh nghiệp chuẩn bị gọi vốn, chuyển đổi không còn là chuyện của tương lai xa.

Doanh thu và thuê tài sản

IFRS 15 ghi nhận doanh thu khi nghĩa vụ thực hiện được hoàn thành — với hợp đồng nhiều cấu phần, theo mốc tiến độ hoặc có khoản biến đổi, thời điểm ghi nhận có thể khác biệt đáng kể so với thực hành VAS. IFRS 16 đưa hầu hết hợp đồng thuê lên bảng cân đối dưới dạng tài sản quyền sử dụng và nợ thuê, trong khi VAS vẫn hạch toán thuê hoạt động ngoài bảng. Hai chuẩn mực này thường tạo ra thay đổi rõ nhất.

Giá trị hợp lý và tổn thất tài sản

IFRS sử dụng đo lường theo giá trị hợp lý ở nhiều mảng hơn hẳn — công cụ tài chính, bất động sản đầu tư, hợp nhất kinh doanh — và yêu cầu kiểm tra tổn thất tài sản một cách có hệ thống, điều VAS chưa có quy định tương đương thực sự. Cả hai không chỉ thay đổi con số, mà cả khối lượng công việc định giá và bằng chứng phía sau.

Không chỉ là bài toán kế toán

Chuyển đổi động chạm đến hệ thống tài khoản, lịch đóng sổ, thu thập dữ liệu, phần mềm và con người. Những đội làm tốt thường chạy song song IFRS với kỳ đóng sổ thông thường ít nhất một chu kỳ trọn vẹn trước kỳ báo cáo chính thức đầu tiên.

Chúng tôi thực hiện chuyển đổi song song với kỳ đóng sổ hằng tháng để kỳ IFRS đầu tiên diễn ra gọn gàng — và đội ngũ của bạn nắm được khác biệt trên số liệu thực.